Martina: “Ik voel me soms net Dagobert Duck”

Daarmee wil Martina Wobben uit Nieuw-Buinen niet beweren dat ze net zo rijk is als de oom van Donald en dat ze thuis kan zwemmen in het geld, wél dat ze naar hartenlust speelt met haar geld. Hoe? Ze doet aan Spelenderwijs Sparen. Dankzij allerlei spelvormen met het beetje geld dat ze overhoudt van haar strakke boodschappenbudget, lukt het haar om te toveren met haar huishoudboekje. Terwijl ze niet echt een dik inkomen heeft; ze moet met haar drie tienerkinderen rond zien te komen van een uitkering. “Beetje bij beetje bewust geld opzij zetten op een speelse en creatieve manier, het is nog geweldig leuk ook! Het is zo langzamerhand echt mijn hobby geworden.” Buurtbewoners kennen haar als ‘Martina van de Voedselkast’ met gratis producten die ze binnenkrijgt via donaties. “We noemen onszelf op facebook de Happy Helpers.” Martina beschildert met een team namelijk ook gratis ‘happy stones’ die je spontaan kunt vinden. Waarom? “Ik heb ADHD en ik moet toch wat met al dat enthousiasme? Bovendien: kinderen die zo’n grappig steentje vinden, zijn dolblij!”

Eerst even over de voedselkast/minibieb, want die kom je meteen tegen in de voortuin van Martina: “Ik kijk onderweg altijd naar grappige kraampjes langs de weg. Tot ik een keer een mini-voedselkast tegenkwam. Dat ben ik ook gaan doen. Iedereen die weinig te besteden mag er 24 uur per dag in ‘winkelen’. In het begin kwamen mensen het liefst in het donker langs, want armoede of bijna-armoede gaat vaak ook samen met schaamte. Maar waarom zou je je schamen?! Dat is gelukkig weg. Al vind ik het wel triest dat het blijkbaar nodig is. Nu maken de mensen ook wel eens een praatje met me. Om mezelf in bescherming te nemen, moet ik me die verhalen niet al te erg aantrekken als zielig. Het is soms best schrijnend. Wist je dat lang niet iedereen die krap bij kas zit, terecht kan bij de Voedselbank? Daar zijn de regels aangescherpt. Je moet bijvoorbeeld schuld hebben om in aanmerking te komen. Een te laag inkomen is nog geen garantie dat je er iets krijgt! Ik wil het nu ook gaan uitbreiden met verzorgingsproducten; ik hoor vaak dat er grote behoefte is aan (dure!) menstruatie middelen. Dus ik ga gewoon een goede MUP inrichten, een menstruatie uitgifte punt. Ik vraag nu aan mensen of ze iets over hebben voor de voedselkast; de reacties zijn heel lief, soms gaan ze er speciaal nog een keer boodschappen voor doen. Aan het Dorpshuis heb ik gevraagd of ik er een doos mag neerzetten, die ik een keer per week ophaal. Dat mocht. En van een bekende winkelketen krijg ik stiekem donaties, het hoofdkantoor weet van niks, haha!

Dat is misschien wel het belangrijkste bij mijn plannen: Je moet wel durven te vragen! We mikken ook op een leuke Sinterklaas met cadeautjes voor kinderen in gezinnen die bij de minima horen. Mooie kerstspullen zijn ook welkom! Ik werk samen met buurvrouw Annemarie uit de Sportlaan, van Annemarie’s Kringloop Groep. Ze helpt ook mee met het verspreiden van mijn besparingstips. Dan belt ze me op en zegt ze: Martina, waar blijft je tip van de week?!”

Even niks nodig uit de voedselkast? Dan kun je bij Martina altijd terecht voor een gratis tip om te besparen. Via haar appgroep. Haar eettafel ligt altijd vol met studiemateriaal voor nieuwe tips waar je wat mee kunt. Het boekje ‘Grip op Huishouden' bijvoorbeeld. De rest vindt ze wel op internet. Oktober is tot ‘Budgetmaand’ gedoopt. Martina noemt een paar nuttige ingrepen:

• Maak een boodschappenlijstje voor de hele week. Hou je daar ook echt aan, anders helpt het niet!
• Hou een keer een No Spend Day. De dag waarop je niks uitgeeft. Nul euro.
• Zoek alvast een leuk, gratis uitje voor het weekend. Deze week: Musselkanaal on Wheels, veel te zien, auto’s, motoren, muziekje erbij en het kost niks!
• Zoek 1 of meer abonnementen die je deze week pauzeert of voorgoed opzegt.

Martina’s eigen geheim, in een huishouden van vier met een uitkering? Dat zijn eigenlijk een paar geheimen. “Ik doe aan Cash Stuffing. Niet pinnen in de supermarkt, want dat voel je niet. Ik haal het bedrag voor de hele maand in cash en dat doe ik in 5 mapjes voor 5 weken. Want met 4 weken is de maand soms net iets te lang! En dan moet je streng zijn: op = op, ook als de week nog niet om is. Ik maak mijn boodschappenlijstje voor de hele week met de folders vol aanbiedingen van winkels op tafel, daarmee ga ik 7 maaltijden samenstellen. Omdat ik ADHD heb, ben ik van nature chaotisch. Ik heb behoefte aan lijstjes. Onze maaltijdplanning per dag ligt hier altijd klaar voor het hele gezin. Als mijn zoon van 17 zegt: ik heb zin in een gehaktbal, dan zeg ik: zet maar op de planning voor volgende week! Dan zoek ik de korting er wel bij. Hij kan overigens best goed koken, zijn Gigi Hadid Pasta is heerlijk! Zo hoef ik meteen geen 7 keer de vraag te beantwoorden: wat eten we vandaag? Er zijn een paar spelregels: het moet fatsoenlijk, gezond eten zijn. Na twee keer pasta zijn pannenkoeken verboden! Dan wordt het boerenkool of chili con carne met bonen.”

De sport is om zoveel mogelijk over te houden van het vaste weekbedrag. Alles wat Martina niet opmaakt aan boodschappen, gaat in haar speciale boekjes voor munten en ander spaargeld. Mappen met speelse namen als ‘De centen dansen in de pot’, netjes gelamineerd. Ze houden soms het midden tussen krasloten en bingokaarten die je kunt afstrepen. Alle muntsoorten gehad? Dan heb je bingo. In dit geval: spaargeld. Muntje van 50 cent over? “In je portemonnee ben je het ongezien kwijt. Dan geef je het uit.” In het bewaarboekje ‘De 52 Weken Challenge’ is elk bedrag goed voor een nieuw vinkje; de bedragen lopen steeds met 25 cent op. Spaar je de hele kaart voor 52 weken vol, dan heb je toch maar mooi 344 euro gespaard. Het mag ook best wat langer dan 52 weken duren. Voor de onvoorziene of spontane uitgaven (de volgende vakantie?) heeft Martina het mapje ‘Kids’.
Zelf noemt Martina het geen sparen, maar ‘Mijn Challenges’. Haar moeder doet ook mee, een vriendin ook. “Zo kunnen we elkaar lekker opjutten: hoeveel kruisjes heb jij al vol?”
Het belangrijkste: het werkt. Martina hoeft nu nooit meer in de laatste week van de maand in spanning te zitten met ‘Ga ik het wel redden, financieel?’

Martina speurt het hele internet af naar dit soort rake challenges. Gratis tip van Lefier: wil je meer weten over verstandig omgaan met geld en makkelijk budgetten maken, dan kan dat via de Stichting Knip. Martina heeft zich daar ook aangemeld, maar ze merkten meteen: Jij hebt ons helemaal niet meer nodig!