Van sneue steeg naar kleurrijk kunstwerk

De bewoners van de Groningse Petrus Hendrikszstraat kenden na de zomer van 2024 ‘hun’ tunneltje naar de Tellegenstraat bijna niet meer terug. Wacht even, dit was toch altijd die rare, een beetje kille doorgang voor fietsers en voetgangers, met wanden van grauwe, grijze bakstenen en een soort systeemplafond met schroeven? Niet echt een sieraad voor een verder heel knappe woonbuurt, met huizen in de stijl van meesterarchitect Berlage en de Amsterdamse School.

Bij Lefier bellen we in zo’n geval graag met kunstenares Roos Vink. Ooit begonnen in het klein, als illustrator, tot ze de smaak helemaal te pakken kreeg bij een opdracht van het Drents Museum voor een gigantisch schilderij in de openbare ruimte, ook wel een ‘mural’. Haar eigenzinnige werk is al op een paar plaatsen in Groningen te zien, bijvoorbeeld binnen in de entreehal van een nog jong appartementencomplex van Lefier, De Brugwachter aan de Korreweg. Haar vriend Michel Velt nam een andere wand voor zijn rekening. Daar was het ineens heel anders binnenkomen, toen Roos en Michel eenmaal met verve hun ding hadden gedaan. Dat wow-effect gunden we zo’n sneue, ongezellige tunnel verderop in de wijk ook wel. Het idee was van Roos, Michel kwam zo nu en dan een kijkje nemen en hielp een handje mee met de grotere vlakken. Nu hij er toch was.

Metershoge muurschilderingen. Je ziet ze steeds vaker, ook in Groningen. Vaak op onverwachte plekken die wel wat kleur op de wangen kunnen gebruiken: de goudvis en de pimpelmees op garages in de Platinalaan, de wasbeer met zeilschip aan de Oosterhaven.

We gingen met Roos Vink nog een keer kijken in de Petrus Hendrikszstraat. Waarom nou juist deze afbeelding, in deze stijl? Roos vertelt: “Vooraf heb ik veel met huurders gepraat: wat zouden jullie hier leuk vinden en waarom? Met al die ideeën in mijn achterhoofd (het ging alle kanten op!) heb ik een eerste schets gemaakt voor de grootste muur om aan Lefier te laten zien. Al het andere, de muren aan de andere kant, het plafond, dat ontstond allemaal ter plekke, beetje bij beetje. Soms door een opmerking van een buurtbewoner, die me bezig zag. Zoiets gaf me dan weer inspiratie voor een volgende fase.”

“Door het dagelijkse contact met de huurders duurden de werkzaamheden wat langer dan ik verwacht had, maar dat maakte het juist heel leuk. Het unieke van deze plek is dat je normaal een afbeelding maakt waar je van een afstand naar kijkt, dus op één enkele muur. Hier loop je als het ware het kunstwerk in, het is naast je en boven je, overal om je heen. Je wordt er even onderdeel van. Dat heb ik geprobeerd te visualiseren in de ‘schimmen’ van gezichten rond de herkenbare hoofdpersonen, ze staan voor de mensen die hier ooit doorheen liepen en die er nog zullen komen. Voor de compositie van de ene muur liet ik me leiden door de drie rode deuren die er al in zaten, logisch. Grappig detail: de grote zonnebloemen bedacht ik pas halverwege; ik kwam op het idee omdat de bewoner van het huis boven het tunneltje zonnebloemen had geplant op de hoek. Die zie je nu het hele jaar terug! In die zin kun je wel zeggen dat we de muurschildering samen hebben bedacht.”

“Ik denk wel dat je er mijn vaste stijl een beetje in herkent, als je meer muurschilderingen van mij hebt gezien. Wat ik wel vaker doe: een krachtige vrouwenfiguur die centraal staat, plus bijna altijd een link naar de natuur. Waarom die voorkeur voor vrouwen? Misschien omdat ik er zelf eentje ben, het staat wat dichter bij me, het gaat me ook wat makkelijker en ‘natuurlijker’ af. Soms neigt het haast naar een zelfportret, misschien omdat ik er stiekem al schilderend ook de grote levensvragen mee onderzoek, waar ik zelf mee zit. Helemaal niet erg als die diepere laag je totaal ontgaat! Even technisch: ik probeerde hier in dit tunneltje in de Korrewegwijk dicht bij het kleurenpalet van de Amsterdamse School te blijven, zodat het mooi aansluit bij de woningen in de buurt. Dat wil zeggen: iets meer primaire kleuren dan ik gewend was, in plaats van de wat ‘lievere’ gemengde kleuren. De baksteenstructuur op de muren heb ik bewust laten zitten, al was dat bij het schilderen van kleine details best een hindernis. Je kunt ook eerst de stukadoor vragen om het glad te maken, maar zo klopt het beter in de omgeving, vind ik.”

“Wie de vrouw in de hoofdafbeelding is? Ik heb er bewust voor gekozen om geen buurtbewoner te vragen om model te staan, al was dat verleidelijk. De vrouw die je nu ziet als sterke hoofdfiguur is Jane, een studente in Groningen. Ik kwam haar gewoon op straat tegen; ze viel me meteen op, dus vroeg ik of ik wat foto’s van haar mocht maken. Ze droeg een opvallend gekleurd jasje, dat zit ook ergens in het verhaal op de muur. Maar dat mag je allemaal vergeten hoor, als je door het tunneltje in de Korrewegwijk loopt. Ik zou zeggen: lekker onbevangen genieten van wat je ziet en van wat je zelf denkt dat het allemaal betekent. Vind je het mooi, dan vind je het mooi. Dat lijkt me genoeg.”

Bewonersparticipant Lisette Lesman van Lefier is heel blij het resultaat:

“We hebben anderhalf jaar lang gewerkt aan het verduurzamen en onderhouden van de woningen. Een mooi moment om de donkere en onprettige poort middenin de straat ook een opknapbeurt te geven. Ik vind dat kunstenaar Roos Vink met input van bewoners hier een prachtige muurschildering heeft gecreëerd. Waardevol om op deze manier iets terug te geven aan de buurt, iets waar onze huurders zelf een bijdrage aan hebben geleverd en wat ook nog eens een positief effect heeft op de woonomgeving.”